«خانه مردم شناسی بومیان کیش» یکی از قدیمی‌ترین خانه‌های اعیانی کیش در محله سفین قدیم است. این خانه از سبک معماری کاملا بومی برخوردار است و ۲۰۰ سال قدمت دارد. صاحب خانه مردم شناسی مرحوم «حاج عبدالله بن شاهین» تاجر مروارید و مالک یکی از بزرگ‌ترین لنج‌های بادبانی آن زمان، شخصیتی معروف و محبوب در ۸۰ سال گذشته است. این خانه در زمینی به مساحت یک هزار و ۲۰۰ مترمربع حدود ۲۰۰ سال پیش بنا شده و دارای ۱۵ اتاق و دو حیاط بوده است. این خانه همچنین در قدیم به عنوان مدرسه در بین اهالی مورد استفاده قرار می‌گرفته است، چرا که بعضی از مردم این منطقه به یادگیری درس و قرآن در آن مشغول بوده‌اند.

به منظور معرفی تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم، معیشت و صنایع دستی منحصر به فرد بومیان کیش، این منزل پس از موافقت صاحب آن و اخذ مجوز لازم از سازمان منطقه آزاد کیش در فروردین ۱۳۹۳ با هدف اشتغال‌زایی برای بومیان محله و تحقق توسعه گردشگری پایدار برای جزیره کیش به خانه مردم‌شناسی بومیان کیش تبدیل گردید و تمامی اتاق‌ها و فضاها با حفظ معماری سنتی و با استفاده از مصالح بومی و سبک زندگی بومیان کیش در ۸۰ سال پیش بازسازی شد.

در این خانه بصورت زنده شیوه معیشت و کار بومیان کیش در دوران قدیم به گردشگران معرفی می‌شود. تعداد زیادی از ابزار و وسایل قدیمی پخت و پز، صید مروارید، ماهیگیری، مکان نگهداری خرما و تهیه شیره خرما بصورت سنتی و دو حلقه چاه آب برای تامین آب شرب ساکنان در معرض دید عموم قرار گرفته است.

قسمت‌های مختلف خانه مردم شناسی بومیان کیش

در ادامه با قسمت‌های مختلف این خانه که شامل حیاط‌ها، اتاق‌ها و انبارها می‌شود بیشتر آشنا می‌شویم:

حیاط مجلسی خانه مردم شناسی

حیاط مجلسی خانه مردم شناسی بومیان کیش
حیاط مجلسی

این خانه دارای دو حیاط است و حیاط مجلسی آن مخصوص مهمان‌های مرد است. این حیاط از یک در اختصاصی، یک اتاق تابستانه( مجلس )، یک اتاق زمستانه، انبار خرما، انبار ابزار صید و شناورها و یک حلقه چاه برخوردار است .

حیاط اندرونی خانه مردم شناسی

حیاط اندرونی خانه مردم شناسی بومیان کیش
حیاط اندرونی

حیاط اندرونی مخصوص خانواده است و مردان غریبه و نامحرم حق ورود به آن را نداشته‌اند، اتاق خواب‌های زمستانه و تابستانه، آشپزخانه، مکتب‌خانه، اتاق مهمان زنان‌، انبار خرما، انبار علوفه و محل نگهداری گاو و گوسفند و یک حلقه چاه در این حیاط قرار دارد. این حیاط نیز دارای درب ورودی مخصوص خانواده است.

سیم (تخت‌خواب تابستانی)

تخت‌خواب تابستانه خانه مردم شناسی بومیان کیش
تخت‌خواب تابستانه

تخت خواب تابستانی که با چوب‌های چندل و دعن(شاخه‌های بهم بافته نخل) با ارتفاع ۱.۵ متری ساخته می‌شده و شب‌های تابستان جهت استراحت و خواب استفاده می‌شده است. این خانه در قدیم دو سیم داشته که یکی از آنها به همان سبک قدیم بازسازی شده است.

زریبه (باغچه منزل)

باغچه منزل خانه مردم شناسی بومیان کیش
باغچه منزل

بومیان کیش همیشه بخش مجزایی از حیاط خانه خود را به باغچه اختصاص می‌دادند و در آن درختان نخل، کنار، انجیر و لوز(گاروم زنگی) می‌کارند و از زریبه جهت کاشت انواع صیفی‌جات و سبزی‌ها از جمله گوجه فرنگی، هندوانه، خربزه، پیاز، تربچه و سبزی نیز استفاده می‌کردند و همیشه یک حلقه چاه جهت آبیاری در مجاورت آن حفر می‌کردند. زریبه این خانه مجددا احیا شده و وسایل و ابزارهای کشاورزی ۸۰ سال پیش در آن قرار داده شده است و شیوه کشت و آبیاری به همان سبک سنتی کیش انجام می‌شود.

بخش دریایی و صید مروارید خانه مردم شناسی

بخش دریایی و صید مروارید خانه مردم شناسی بومیان کیش
بخش دریایی و صید مروارید

در گوشه‌ای از حیاط این خانه بخش دریایی و دریانوردی کیش قدیم نمایش داده شده است. این بخش شامل تمام ابزار و ادوات صید ماهی، تورها و گرگورها، قرقره‌ها و طناب‌های لنج‌های بادبانی که قدمت ۸۰ ساله داره نگهداری می‌شود. ضمنا ابزار و ادوات صید مروارید و وسایل اندازه‌گیری مروارید و تجارت آن در این بخش قرار دارد.

بیت المجلس (اتاق مهمانان مرد)

اتاق مهمان مرد خانه مردم شناسی بومیان کیش
اتاق مهمانان مرد

این اتاق( تابستانه ) با برخورداری از بادگیرهای تاقچه‌ای در بخش حیاط مجلسی خانه قرار دارد که مختص مهمانان مرد بوده است و نشان از مهمان‌نوازی و ارزش والای مهمان برای بومیان دارد زیرا از نظر بومیان کیش، مهمان حبیب خداست و حسن استقبال از مهمانان را جزء وظایف شرعی و دینی خود می‌دانند. جلوی این اتاق سایبانی از دعن(شاخه های بهم بافته نخل) قرار دارد که در بعد از ظهر تابستان پذیرای بزرگان محله و مهمانان بوده است. بطور کلی بخاطر جایگاه اجتماعی ویژه صاحب این خانه در کیش که به کرم و مهمان‌نوازی معروف بوده خانه تقریبا در تمامی ایام سال پذیرای مهمان‌های دور و نزدیک بوده است.

اتاق مهمانان زن

اتاق مهمانان زن خانه مردم شناسی بومیان کیش
اتاق مهمانان زن

اتاق مخصوص پذیرایی از زنان روستا و مهمانان زن است. جدای از مردان، زنان روستا هم همه روزه جهت دید و بازدید به این خانه رفت و آمد داشتند و زنان مهمان در این اتاق پذیرایی و سکونت داشتند.علت نام‌گذاری بیت القهوه به این دلیل بوده که یک قسمت مجزای اتاق مخصوص تهیه قهوه، چای، شیرینی و تدارک پذیرایی از مهمانان بوده است.

اتاق زمستانه

اتاق زمستانه خانه مردم شناسی بومیان کیش
اتاق زمستانه

جدای از اتاق مجلسی که محل پذیرایی و خواب مهمانان در فصل تابستان بوده، اتاق دیگری هم در حیاط مجلسی قرار دارد که سبک آن زمستانه و رو به آفتاب است. این اتاق فاقد هیچ‌گونه پنجره و بادگیر بوده و مورد استفاده مهمانان مرد در فصل زمستان بوده است. نکته جالب توجه این است که تمامی اتاق‌های این خانه، چه اتاق‌های مخصوص مهمانان و چه خانواده، دارای حمام مستقل به خود است که در قسمتی از اتاق ساخته  و به آن «قطیعه» می‌گویند و نشان از اهمیت دادن بومیان به نظافت و پاکیزگی است. در این اتاق ابزار و وسایل مورد استفاده بومیان کیش در ۸۰ سال پیش در معرض نمایش قرار داده شده است.

مصیف (اتاق تابستانه)

اتاق تابستانه خانه مردم شناسی بومیان کیش
اتاق تابستانه

بومیان کیش به اتاقی که جهت استفاده در تابستان که با سبک معماری خاصی ساخته می شده است، مصیف ( اتاق تابستانه ) می‌گویند. این اتاق را  بر روی سکویی با ارتفاع ۱.۵ متر نسبت به سطح زمین و پشت به آفتاب‌، احداث می‌کردند و دور تا دور آن پنجره و بادگیرهای تاقچه‌ای ایجاد می‌کردند. در هنگام تابستان بادگیرها و پنجره‌ها را باز می‌کردند تا هوا در آن جریان پیدا کند و باعث خنک شدن اتاق شود. این اتاق تنها در تابستان استفاده می‌شده و زمستان بادگیرهای آن را با سنگ و چوب و گل می‌پوشاندند.

آشپزخانه خانه مردم شناسی

آشپزخانه خانه مردم شناسی بومیان کیش
آشپزخانه

بومیان کیش قسمتی از حیاط دیوار چینی و مسقف می‌کردند و با احداث دریچه‌هایی برای تهویه و خارج شدن دود ناشی از آشپزی، از آن مکان جهت پخت و پز استفاده می‌کردند. این نوع آشپزخانه در ندارد و اغلب در فصل تابستان از آن جهت پخت و پز غذا، نان‌های محلی، آسیاب کردن گندم و جو استفاده می‌کردند. بومیانی که بضاعت مالی کمی داشتند بجای استفاده از دیوار از دعن (برگ‌های بافته شده درخت خرما) جهت ساخت آشپزخانه استفاده می‌کردند. آشپزخانه این خانه با همان سبک قدیم احیاء شده و وسایل قدیمی پخت و پز در آن قرار داده شده است. هنوز برنج و نمک و نشاسته چهل سال پیش در این مکان قابل مشاهده است.

بیت‌العود (اتاق خواب)

اتاق خواب خانه مردم شناسی بومیان کیش
اتاق خواب

 اتاق خواب اصلی صاحب خانه که دیوارهای آن با آینه‌های بزرگ و کوچک و تاقچه‌های آن با ظروف چینی و اشیاء زینتی آن زمان تزیین شده است و شامل وسایلی مثل: صندوق‌های چوبی ۸۰ ساله، رادیو و تلویزیون قدیمی( با قدمت ۴۰ سال) و یک تخت دونفره چوبی با قدمت ۸۵ سال که صاحب خانه از سفرهای خود به هندوستان خریداری کرده است. این اتاق هم مانند دیگر اتاق‌ها از حمام مخصوص به خود برخوردار است. این اتاق جزء قدیمی‌ترین اتاق‌های خانه است و علت استحکام آن استفاده از ساروج به عنوان مصالح بومی بوده است. این اتاق تا حدود ۴۰ سال پیش مورد استفاده اعضای خانواده قرار می‌گرفته.

بیت‌الافروخ (مکتب‌خانه)

مکتب خانه خانه مردم شناسی بومیان کیش
مکتب خانه

همان‌طور که در تعریف خانه ذکر شد، این خانه حکم مدرسه روستای سفین را داشته زیرا از چهار نسل پیش بومیان تا چهل سال پیش در این خانه قرآن را آموزش و ختم می‌کردند. برای همین این خانه برای آنها ارزش و اعتبار خاصی دارد و یادآور خاطرات دوران کودکی آنهاست. بیت الافروخ (خانه پسران) اصطلاحی است که به اتاق مکتب‌خانه و محل آموزش قرآن اطلاق می‌شود. به علت اینکه در فرهنگ بومیان امر آموزش قرآن اغلب توسط زنان بومی صورت می‌گیرد (که به آن ملاهیه می‌گفتند) این اتاق در قسمت حیاط اندرونی ساخته شده است. دختران و پسران ۶ تا ۹ سال علاوه بر یادگیری قرآن، اصول اخلاقی، مهارت‌های زندگی و اجتماعی را به طور عملی آموزش می‌دیدند.

الفرشه (حجله)

حجله خانه مردم شناسی بومیان کیش
حجله

یکی از اتاق خواب‌های مهم و قدیمی این خانه حجله است که به منظور نشان دادن آداب و رسوم ازدواج بومیان کیش در نظر گرفته شده است. در فرهنگ بومیان حجله در خانه عروس آماده می‌شده و یکی از اتاق‌های خانه را به صورت کامل با پارچه‌های رنگی می‌پوشانند و با آینه‌های بزرگ و کوچک و دیگر وسایل تزئینی آن زمان آراسته و عروس و داماد زندگی مشترک خود را در آن شروع می‌کردند و به مدت حدود یک ماه پا برجا بود. گردشگران می‌توانند با پوشیدن لباس محلی در حجله و دیگر فضاهای خانه عکس یادگاری بگیرند و لحظات خاطره‌انگیز خود را ثبت نمایند.

چندول (انبار خرما)

انبار خرما خانه مردم شناسی بومیان کیش
انبار خرما

چندول اصطلاح بومی انبار خرما و محل بدست آوردن شیره طبیعی خرما است. فناوری استحصال شیره خرما در بین بومیان کیش سابقه ۶۰۰ ساله دارد (آثار بجا مانده از شهر تاریخی حریره) و تا کنون این شیوه در هیچ جایی از ایران مشاهده نشده است. چندول عبارت است از اتاقی با ابعاد ۲ متر در ۲ متر یا بزرگتر که محل نگهداری چند صد کیلو خرما بوده است. یکی از الزام‌های انبار کردن خرما این بود که در معرض وزش باد نباشد زیرا خرما در معرض باد سریع خشک می‌شود، بنابراین چندول را در گوشه‌ای از حیاط می‌ساختند و در آن زنبیل‌های حصیری خرما را انبار می‌کردند. بعد از مدتی شیره خرما از سبدها تراوش می‌کرده.  برای استفاده از شیره، کف انبار را با استفاده از ساروج نفوذ‌ناپذیر می‌کردند و کف را به صورت جوی و پشته درست می‌کردند. جوی‌ها با شیب ملایم به گوشه‌ای از چندول که دارای حفره‌ای جهت جمع شدن شیره بوده ختم می‌شده، تا شیره خرما در آن جمع شود و بدون نیاز به ورود به چندول شیره‌خرما را هر چند روز جمع‌آوری می‌کردند.به علت مصرف بالای خرما (خانواده، میهمانان، خدمه، جاشوهای لنج) این خانه دارای دو انبار چندول است که آثار شیره و هسته‌های خرما از ۸۰ سال پیش در یکی از این انبارها موجود است.

انبار مواد غذایی خانه مردم شناسی

انبار مواد غذایی خانه مردم شناسی بومیان کیش
انبار مواد غذایی

با توجه به اقتصاد خود مصرفی بومیان کیش و شرایط جزیره‌ای کیش، واحد مسکونی باید قابلیت نگه‌داری مواد غذایی مورد نیاز خانواده در طول سال‌ها را دارا باشد. به طور کلی به انبار «بخار» گفته می‌شود. در بخار العیش برنج، آرد، خمره‌های ماهی شور، صندوق‌های ماهی خشک شده و دیگر مواد غذایی نگهداری می‌شده.

انبار ابزار صید و شناورها خانه مردم شناسی

انبار ابزار صید و شناورها خانه مردم شناسی بومیان کیش
انبار ابزار صید و شناورها

با توجه به اینکه صاحب خانه خود دارای یکی از بزرگترین لنج‌های بادبانی ۸۰ سال پیش کیش بوده است و از آن جهت صید مروارید و سفرهای هند و آفریقا استفاده می‌کرده دو تا از اتاق‌های بزرگ این خانه به انبار ابزار و وسایل صید و شناور اختصاص داده شده است و تمام تجهیزات لنج ، ابزار غواصی، صید مروارید و ماهی‌گیری در آن نگهداری می‌شده.

بخار الهوش (انبار علوفه گاو و گوسفند)

انبار علوفه گاو و گوسفند خانه مردم شناسی بومیان کیش
انبار علوفه گاو و گوسفند

در معیشت بومیان کیش دامداری و پرورش گام و گوسفند جهت استفاده از لبنیات و گوشت آنها از جایگاه خاصی برخوردار است و همچنین دارای جنبه مذهبی نیز بوده زیرا وجود دام جهت قربانی، عقیقه و…  ضروری بوده است و اکثر بومیان در خانه‌های خود گاو و گوسفند پرورش می‌دادند. در این خانه هم تعدادی گاو و گوسفند نگهداری می‌شده که یکی از اتاق‌های خانه جهت نگهداری علوفه و غذای دام‌ها استفاده می‌شده است.

تفریحات جانبی خانه مردم شناسی بومیان کیش

 بازدید از خانه مردم شناسی بومیان کیش چند ساعتی زمان می‌برد. با یک برنامه‌ریزی خوب می‌توانید سری به جاذبه‌ها، بازارها و مراکز خرید اطراف این خانه تاریخی و زیبا نیز بزنید.

اگر می‌خواهید دیگر تفریحات نزدیک به خانه مردم شناسی بومیان کیش را با قیمتی مناسب تجربه کنید کافیست اپلیکیشین پینا را نصب و در اطراف خانه مردم شناسی پذیرنده‌های متنوع ما را جستجو کنید. در ادامه تعدادی از این پذیرنده‌ها را معرفی می‌کنیم تا علاوه بر لذت غرق شدن در تاریخ خانه مردم شناسی بومیان از دیگر تفریحات کیش با تخفیف ویژه هم استفاده کنید:

شهربازی گرین‌لند

تخفیف ویژه شهربازی گرین لند
شهربازی گرین لند کیش

«خانه کودک و شهربازی گرین‌لند» در طبقه سوم دیپلمات مال با کلبه‌های آموزشی برای کودکان خردسال، بازی‌های واقعیت مجازی، رالی ربات، سفینه فضایی، پلی‌استیشن، ایرهاکی و … در محیطی امن و مهیج و برای رده‌های سنی مختلف آماده خدمت رسانی به شما عزیزان است.

رستوران برکت

رستوران برکت کیش
رستوران برکت کیش

اگر به دنبال یک غذای دریایی لذیذ هستید و یا هوس یک کباب خوشمزه کرده‌اید «رستوران برکت» را از دست ندهید. این رستوران علاوه بر دکوراسیون فوق‌العاده و کادر مجرب و حرفه ای، منویی کامل از انواع غذاهای دریایی و کباب را در اختیار شما می‌گذارد.

فست‌فود زیتون

«فست‌فود زیتون» یکی از فست‌فودهای سیار جزیره کیش است که انواع ساندویچ مانند همبرگر، فلافل و.. را سرو می‌کند.

رستوران شب‌های بندر بومسعود

تخفیف ویژه رستوران شب‌ های بندر بومسعود
رستوران شب های بندر بومسعود

«رستوران شب‌های بندر» با محیطی گرم و صمیمی همراه با منوی غذاهای ایرانی پذیرای شما عزیزان است.

فروشگاه کلبه عطر- شعبه ۴

«فروشگاه کلبه عطر» در جزیره کیش شعب متعددی دارد و نمایندگی برند balmaso در کیش را داراست. نزدیک‌ترین شعبه به مکان کنونی شما شعبه شماره ۴ در بازار دیپلمات مال است.

فروشگاه پارسه

اگر به دنبال کیف و کفش با کیفیت در جزیره کیش هستید «فروشگاه پارسه» یکی از بهترین انتخاب‌ها برای شماست.

کشتی تفریحی اوستا

کشتی تفریحی اوستا
کشتی تفریحی اوستا

احتمالا دوست دارید هنگام سفر به کیش گشت و گذاری بر روی آب های خلیج فارس داشته باشید کشتی‌های تفریحی در کیش به همین منظور آماده ارائه خدمات به گردشگران عزیز هستند. شما می‌توانید ساعاتی را علاوه بر گشت‌زنی در دریا از برنامه‌های شاد و مفرحی که در این کشتی‌ها اجرا می‌شود نیز لذت ببرید.

«کشتی اوستا» یکی از بزرگترین کشتی‌های تفریحی در جزیره است که با برنامه‌های شادی که برای شما در نظر گرفته قصد دارد ساعات خوشی را برای شما عزیزان رقم بزند. مسافران کشتی در کنار صرف شام به تماشای اجرای دیدنی جنگ شبانه و موزیک زنده می‌پردازند. غرفه عکاسی موجود در عرشه لحظات خاطره انگیز مسافران کشتی را ثبت می‌کند و در اختیار این عزیزان قرار خواهد داد.